Kom meer in contact met jezelf door het verlagen van je Cortisol (stress-response hormoon)

Bijgewerkt: mrt 25

"We krijgen ontelbare prikkels waardoor we Cortisol aanmaken. Ontladen lukt ons niet, want we gunnen ons hoofd te weinig rust. Wanneer ons systeem teveel impulsen krijgt, sluiten we ons automatisch af. Voelen is dan onmogelijk." Een uitspraak van Hanneke Peeters (oprichter van Rock Your World) in een interview in het magazine Happinez.


Het is een uitspraak waar ik het volledig mee eens ben en waar een heleboel mensen niet bij stil staan. En dat terwijl we in een maatschappij leven waar Burn-out's steeds vaker voorkomen onder jong volwassenen.


Vijftien procent van de young professionals tussen de vijfentwintig en vierendertig jaar lopen volgens het CBS het risico om een burn-out te krijgen. En in de toekomst zal dit percentage naar verwachting alleen nog maar verhogen.


Iets om even bij stil te staan en bij jezelf na te gaan, of je je hierin herkent, wat de relatie tussen emoties en chronische stress is en wat je zou kunnen doen om je cortisol aanmaak te verlagen.


Wat is Cortisol?

Cortisol is het hormoon dat in je lichaam wordt aangemaakt als je stress hebt. Af en toe een beetje stress is geen probleem, maar een langdurige overdosis cortisol verstoort echter veel processen in je lichaam, waaronder het zelf genezend vermogen(!).



Cortisol wordt aangemaakt in je bijnieren en valt, net als adrenaline, onder de stresshormonen. Je lijf maakt de hele dag door cortisol aan en volgt daarbij het dag- en nachtritme. 's Ochtends bij het opstaan is de cortisol waarde het hoogst. Dit omdat je lichaam zich klaarmaakt om wakker te worden en aan de slag te gaan. Cortisol is namelijk hét hormoon dat ons scherp en super alert houdt. De aanmaak hiervan is gebaseerd op een oerinstinct. In de oertijd was namelijk de ochtend het moment om 'voedsel te vergaren' en dat betekende dat we ons in gevaarlijke situaties zouden begeven. A.k.a. situaties voor onze super alertheid!


Gedurende de dag wordt er steeds minder cortisol geproduceerd en rond tien uur 's avonds heeft cortisol op zijn laagste punt bereikt. Het is namelijk tijd om ons klaar te maken voor bed.


Wat gebeurt er als je cortisol chronisch te hoog is?

Er gebeurt een hele hoop in je lichaam als je langdurig Cortisol aanmaakt. Cortisol is namelijk bedoeld om alleen te pieken wanneer je in gevaar bent of wanneer je een belangrijke en spannende 'iets' hebt, om vervolgens weer te dalen als de situatie voorbij is. Denk bijvoorbeeld aan een sollicitatie voor een baan die je wilt binnenslepen of een belangrijke presentatie. Maar ook als je in het verkeer in een gevaarlijke situatie terecht komt, of opzij moet springen voor een auto of tram. Op die momenten is je Cortisol dus cruciaal (en handig)!


Tegenwoordig is het alleen zo, dat we door: werkdruk, een ongezond eetpatroon, relatie problemen en bijv. overmatig trainen, een constante piek hebben in onze Cortisolspiegel. Dus waar cortisol eigenlijk bedoeld is voor een korte piek tijdens een 'gevaarlijk' moment, om vervolgens weer te dalen. Blijft deze langdurig hoog. Wat onwijs veel gevolgen heeft voor onze gezondheid.


Vermoeidheid, duizeligheid, hoofdpijn/migraine, een verzwakt immuunsysteem, ontstekingsgevoeligheid, chronische (onverklaarbare) pijnen, rugpijn, schouderpijn, nekpijn, pijnlijke gewrichten en spieren. Spierzwakte en spierspanningen, maag-darmproblemen, verhoogde bloedsuikerspiegel, verhoogde bloeddruk, arteriosclerose, hartkloppingen, druk op de borst, hyperventilatie, meer last van PSM. Stemmingswisselingen, humeurig, prikkelbaar, piekeren, angstig, somberheid, depressie, huidproblemen, droge ogen. Slechte nachtrust, verminderd libido. Trek in suikers, besluiteloos, concentratieproblemen, vergeetachtig.

Hoe zit dat dan met de uitspraak uit de intro?

Hanneke: "Ontladen lukt ons niet, want we gunnen ons hoofd te weinig rust. Wanneer ons systeem teveel impulsen krijgt, sluiten we ons automatisch af. Voelen is dan onmogelijk."


Buiten de werkdruk etc. Staat chronische stress ook in relatie tot onze emotionele wereld en zijn sommige stress-symptomen, eigenlijk emoties die zich uitdrukken. (denk aan de uitdrukkingen een knoop in je maag voelen, een last op de schouders voelen, trillen op je benen, dichtslaan van de keel). Wanneer we emoties uit bijvoorbeeld trauma, iemands overlijden, een zware relatie breuk etc. niet verwerken, blijven er -net als bij werkdruk- stresshormonen, over langere perioden en zonder onderbreking, in kleinere hoeveelheid in de bloedstroom komen.. Onverwerkte emoties zorgen voor allerlei verstoringen van allerlei systemen.


Daarnaast blijkt dat burn-outs en stress (en het niet in contact voelen met jezelf) meer voorkomt onder vrouwen. Dit komt omdat we vaak te weinig in contact staan met onze vrouwelijke energie en we teveel in ons hoofd bezig zijn en geen contact maken met onze emoties en gevoelens. Voor vrouwen is het stukje: 'chronische stress staat in relatie tot onze emotionele wereld' dus iets onwijs belangrijks om bij stil te staan.


(Oude) emoties weer voelen en leren verwerken en loslaten is dus iets van vitaal belang.


5 tips om weer te leren 'voelen', terug te komen in je lijf en cortisol te verlagenMaar hoe doe je dit dan? Moet ik naar een of ander Tibetaans klooster om weer te leren voelen? Of kan ik ook tips thuis toepassen? Wees gerust, er zijn voldoende tips die je gewoon thuis kun uitvoeren om weer meer in contact te komen met je lijf, je gevoel en om je cortisol levels te verlagen.


1. Drink minder cafeïne (koffie, frisdrank en energiedrankjes)

Oh wat ik dit zelf jammer! Ik ben #teamkoffie en baalde toen ik ontdekte dat cafeïne de aanmaak van cortisol stimuleert. Het verklaart echter wel waarom ik me na teveel kopjes heel erg 'gehaast' en 'zenuwachtig' voel. Ik drink daarom vaker cafeïne vrije koffie en neem MAX twee kopjes op een dag en drink na 2 uur 's middag helemaal niks meer met cafeïne.


2. Duik de natuur in.

Voldoende (zon)licht overdag kan helpen je dag-nachtritme te verbeteren. Een gezond dag-nachtritme gaat gepaard met een normaal cortisolritme. Daarnaast verlaagd (minimaal 30 minuten per dag) wandelen in de natuur je stressniveau én zorgt de natuur dat je weer dichter bij je vrouwelijke energie komt. Dus loop een lekker rondje in het park, op het strand of in het bos.


3. Maak gebruik van body-mind technieken

Mindfulness, yoga, ademhalingstechnieken, meditatie, aardingsoefeningen, visualisaties: ze zijn allemaal goed om stressreacties te verminderen. Als je meer in contact wilt komen met je feminine force, is yin yoga de meest ideale vorm! (maar alle andere vormen werken natuurlijk ook stimulerend. Zeker als je normaliter krachttraining doet!)


4. Houd je training binnen een uur!

Sorry voor alle sportschool fanatiekelingen die gemiddeld anderhalf uur per dag in de gym staan. Onderzoek wijst namelijk uit dat na een uur trainen, je testosteron levels dalen en cortisol de overhand krijgt! (psst wist je dat dit spierafbraak stimuleert?) Train tevens niet meer dan twee dagen achter elkaar, begin pas weer met een training als je lichaam hersteld is van de vorige.


5. Selfcare

Trek je geregeld terug en neem minimaal 5 minuten per dag, de tijd om even helemaal niks te doen! Leg die telefoon weg en besteed tijd aan jezelf, zonder afleiding. Neem een lekker warm bad, maak een theetje en/of lees een boek.


Praktijk De Krachtige Vrouw

KVK: 64043134

Gierstraat, Haarlem

Tel: 0639860201

  • Twitter - White Circle
  • Facebook - White Circle
  • Pinterest - White Circle
  • Instagram - White Circle

© 2020 by Jip Isabel