Perfectionisme: 'Ik zet me 200% in of.. ik begin er gewoon niet aan' + 3 tips om los te laten

Bijgewerkt: 18 apr 2019




Het zoveelste idee die ik weer voor me uitschoof. Het was niet zo dat ik het niet wilde.. Ik wilde het eigenlijk heel erg graag! Maar toch begon ik er maar niet aan en bleef ik het voor me uitschuiven. Telkens als ik er aan wilde beginnen, bekroop me een soort anxiety en besloot ik om er 'morgen' aan te beginnen. Ik dacht altijd dat ik eigenlijk gewoon lui was. En dat al die keren die ik uren en uren aan andere projecten besteedde (lui?), gewoon een uitzondering waren. Nooit besefte ik dat dit alles te maken had met mijn perfectionisme.


Ik zet me 200% in of.. ik begin er gewoon niet aan

Soms ben ik net een hond met een bot. Ik kan me ergens in vastbijten en niet meer loslaten. Neem bijvoorbeeld het magazine dat ik startte begin 2017 (en de maanden voorwerk) ik werkte 80 uur per week(!), vond het lastig werk en artikelen los te laten en aan anderen te geven want: 'als ik het zelf doe weet ik dat het goed gedaan wordt.' Alles moest tot in de puntjes kloppen en als iemand opmerkingen maakte over een spelfout in een artikel (wat nog wel eens kan gebeuren als je 8 artikelen per dag schrijft en vierkante ogen krijgt) voelde ik me meteen een mislukkeling. Maar ik wist dat dit iets was waar ik goed in was, dus ik ging nog harder werken om het te perfectioneren.


Aan de andere kant zijn er onwijs veel ideeën waar ik nooit aan begonnen ben. Ideeën of opdrachten die ik onwijs gaaf vond. Maar uiteindelijk nee tegen heb gezegd, niet omdat ik niet wilde, maar omdat ik blokkeerde. Ik wilde volmondig JA zeggen, maar op de een of andere manier zeiden mijn lijf en mijn mind hartstikke NEE. En ging ik in plaats van het idee daadwerkelijk uitwerken, op de bank liggen en Netflix kijken. Waarom? Ik had geen flauw benul!


Bizar wat voor contrast dit was (en af en toe nog ís) in mij als persoon. En ik begreep niet hoe ik aan de ene kant die kneiter harde werker was, maar aan de andere kant die troela kon zijn, die niet van de bank af kon komen om aan een nieuw project te werken. Maar toen, las ik iets over perfectionisme..


Perfectionisme: wat is het?

Ik raadpleegde google voor de officiële definitie van perfectionisme:


Per·fec·ti·o·nis·me: (het)

1. Het streven naar volmaaktheid

2. is een obsessief verlangen om handelingen perfect uit te voeren.


Perfectionisme komt van het werkwoord perfectioneren, wat 'vervolmaken' betekent. Oftewel, alles is perfecte staat volbrengen of uitvoeren en niet maar halve bak iets doen. Nou is er niks mis met het goed willen volbrengen van een taak of een opdracht fatsoenlijk afronden. Het is onwijs handig als je zorgvuldig bent. Maar zoals met elke eigenschap kun je er ook in doorslaan en als je ALTIJD ALLES perfect moet uitvoeren kan dit je onwijs tegenhouden of belemmeren in het leven.


Wist je trouwens dat perfectionisme vaak niet voortkomt vanuit het streven naar kwaliteit? Vaker komt perfectionisme voort uit zelfbescherming om afwijzing en verwijten te voorkomen. Het zit vaak dus iets dieper dan alleen 'die vork die scheef ligt'.


Het bewuste en onbewuste perfectionisme

Sabina van Roest, een vriendinnetje van me én auteur van het boek 'Proudly Imperfect' beschrijft de verschillende soorten perfectionisme heel mooi in haar boek en die ga ik dan ook als leidraad gebruiken.

Sabina: 'ik kwam erachter dat perfectionisme twee kanten heeft: een positieve kant die je helpt, en een negatieve kant die je juist belemmert.'

In Proudly Imperfect beschrijft ze twee soorten perfectionisme namelijk: positief (bewust) perfectionisme en negatief (onbewust) perfectionisme. Vervolgens kun je negatief (onbewust) perfectionisme weer onderdelen in de prestatie gerichte en de vermijdende.


Positief (bewust) perfectionisme

Je gedraagt je af en toe perfectionistisch en streeft vanuit een liefdevolle, interne gedrevenheid naar haalbare kwaliteit. Je bent de baas over je perfectionistische gedrag. bepaalt zelf waar en wanneer het nodig is en je het gebruikt en kan het daarna weer loslaten. Je ziet fouten en feedback als mogelijkheid om te groeien en durft uitdagingen aan te gaan.


Negatief (onbewust) perfectionisme

Als perfectionisme onbewust is, kan het de balans verstoren en de baas over je worden. Je streeft dan continu naar een onhaalbaar ideaalbeeld en gaat tot het uiterste (en daar overheen) om dat te bereiken. Je bent zelden tevreden met het resultaat. In deze modus ben je aan het 'overleven' in plaats van leven en wordt alles uitgevoerd vanuit angst in plaats van liefde. Sabina noemt deze vorm graag de: 'miss perfect'.


Little miss(ter) perfect

De negatieve en onbewuste perfectionist kun je herkennen aan de volgende dingen:

  • Hoge verwachtingen van zichzelf, anderen en het leven

  • Angst voor falen, voor het niet kunnen voldoen aan verwachtingen.

  • Koppelt eigenwaarde en zelfvertrouwen aan prestaties en waardering van anderen.

  • Denk vaak negatief over zichzelf (en zijn/haar leven) door focus op alle punten die niet perfect zijn.

  • Is (te) kritisch ten opzichte van zichzelf.

  • Vind het moeilijk om los te laten en piekert veel.

  • Voelt regelmatig een onrust, onzekerheid, gemis van geluk of vervulling (want wat ze ook doet, het is nooit goed genoeg (want zijn/haar hoge ideaalbeeld is zelden te behalen)

  • Vind kritiek krijgen en falen heel erg wat in zijn/haar beleving maakt hij/ze geen fout maar ís de fout.

  • Hecht veel waarde aan wat anderen van hem/haar vinden, wil per se aardig gevonden worden.

  • Denkt dat hij/ze zelf alles op moet lossen en durft niet gauw om hulp te vragen.

  • Laat mensen niet gauw dichtbij, voelt zich vaak eenzaam/onbegrepen in gezelschap.

  • Wat hij/zij denkt of doet ik op veel vlakken zwart of wit, goed of slecht; mot perfect (vechten) of anders helemaal niet (ze vlucht)

Je kunt mensen met perfectionisme vaak ook nog in twee categorieën delen. Namelijk de prestatie gerichte en de vermijdende (je kunt ook een combinatie zijn).


Prestatiegerichte perfectionist: Moet en zal zijn/haar hoge verwachtingen behalen, zonder te falen. Wil altijd de beste zijn (in alles) houdt rigide vast aan haar regeltjes en lijstjes. Doet lieve alles alleen zodat het perfect gebeurt. Kan pas genieten of rusten als haar takenlijst af is. Ervaart zelden voldoening. Is een ongelofelijke people pleaser en denkt zelden aan zichzelf.


Vermijdende perfectionist: Doet (soms) liever niks uit angst om zijn of haar hoge verwachtingen en perfectie niet te behalen en te falen. Houd vaak meningen of ideeën voor zich uit angst om afgewezen te worden. Geeft doelen snel op als deze niet makkelijk te behalen zijn. Onderschat zichzelf en denkt vaak: 'dat kan ik niet.' Leidt haar leven gebaseerd op verwachtingen en behoeften van anderen. Stelt doelen/dromen uit totdat alle condities perfect zijn of tot dat hij/ze zich beter voelt.


Ik was ook verbaasd dat vermijden vaak ook een vorm van perfectionisme is. Maar dat komt dus omdat de prestatiegerichte persoon vaker en meer opvalt. Niemand wil namelijk op social media delen dat ze de zoveelste taak hebben uitgesteld en wéér op de bank zijn geploft, of wel?


Ik ben duidelijk een combinatie van beide. Ik ben een onwijze people pleaser, iets moet perfect óf ik doe het gewoon niet. Ik heb ook jarenlang ideeën en meningen voor me gehouden (doe ik vaak nog steeds) omdat ik vaak denk dat anderen ze toch 'stom' zullen vinden. Gelukkig is mijn perfectionisme, met mijn coaching voor mijn eetproblemen (wist je dat eetstoornissen ook vaak vanuit perfectionisme ontstaan? Stukje controle..) een stuk minder geworden. Hierdoor pak ik sneller dingen aan die ik eerder meestal uitstelde. En kan ik mijn idealistische verwachtingen vaak wat realistischer benaderen en durf ik de lat lager te leggen.


3 tips om je perfectionisme (wat meer) los te laten

Anyways, ik zou voor iedereen die er last van heeft (of er nu pas achter komt dat ze daar inderdaad las van hebben) wense dat ze er wat beter mee om kunnen gaan en wat meer los kunnen laten. En daarom deel ik hier een aantal simpele tips die je METEEN kunt toepassen.

Verder raad ik zeker aan het boek proudly imperfect te lezen! (no spon)


1. Geef jezelf complimenten

Omdat je je vaak focust op alles wat NIET perfect is, is het tijd om eens stil te staan bij wat je allemaal wél goed doet. Dus neem elke dag 10 minuten of 3 tot 5 punten op te schrijven die je die dag goed hebt gedaan. Doe dit zelfde 1 keer per week, 1 keer per maand en 1 keer per jaar om al je successen over dat tijdsbestek op te schrijven en jezelf een schouderklopje te geven. (Trakteer jezelf dan meteen even op een lekke relax dagje, een nieuw shirtje of whatever!)


2. Grenzen stellen en vaker nee zeggen

Stel nieuwe grenzen. Als people pleaser ben je geneigd overal ja op te zeggen, zelfs al heb je geen tijd, ben je doodop of zelfs ziekt! Dus stel als doel dat je wat vaker nee zegt tegen aanbieden, opdrachten of vriendinnen. Nee zeggen, is ja zeggen tegen jezelf. Selfcare is onwijs belangrijk want als jij je niet 100% voelt, kun je je ook niet voor 100% inzetten voor je gezin, werk, etc.


3. Omdenken

Je denkpatronen zijn als bospaden. Je hebt denk patronen die er echt in zijn gesleten, en denkpatronen (en gedachten) die maar af en toe 'belopen worden' Onze zelfafwijzing is zo'n pad dat we 10.000 keer belopen hebben. Dus.. way to obvious om overheen te gaan. Dus hoe ga je ervoor zorgen dat je een nieuw positief bospad -i.p.v. je negatieve- gaat bewandelen? Nou, wel zo: op het moment dat je merkt dat je jouw bospad bewandeld, moet je jezelf halt toeroepen, rondkijken en zoeken naar een andere 'zijweg'. Hier schreef ik er uitgebreid over.


  • Twitter - White Circle
  • Facebook - White Circle
  • Pinterest - White Circle
  • Instagram - White Circle

Eindhoven

© 2018 by Jip Isabel