Hooggevoelig; wat is het en ben jij het?

Bijgewerkt: 7 mrt 2019

Ik las begin deze week een artikel in de Volkskrant magazine over hooggevoelige personen en hoe wetenschappers het vaak afdoen als een 'trend' en om die reden er ook geen verder onderzoek ernaar (willen) doen. Ik geef de uitspraak van psycholoog en gedragsgeneticus Greven in de volskrant magazine dan ook groot gelijk: ‘De samenleving hongert naar kennis over hoogsensitiviteit en alles wat daarmee samenhangt en de wetenschap heeft hier een verantwoordelijkheid in.’ Al is alleen maar omdat uit onderzoek blijkt dat hooggevoeligen gevoeliger lijken voor (werk)stress, depressies, angsten en burn-outs. Situaties die voorkomen kunnen worden wanneer er meer aandacht en kennis over beschikbaar is.

Gelukkig besteed de media er wel aandacht aan en ook ik wil graag informatie over hooggevoeligheid delen. Vooral omdat ik weet hoe fijn het is -na jaren lang denken dat er iets mis met je is- als je er achter komt dat er helemaal níks mis met je is en het heel normaal is hoe je je voelt. Dus hier mijn verhaal over hooggevoeligheid, wat het is en kort hoe je ermee om kan gaan.


Mijn persoonlijke verhaal

Een paar jaar geleden (ongeveer 2) kwam ik in aanraking met de term HSP (High sensitive person). Ik had er eigenlijk nog nooit van gehoord en wist totaal niet wat het inhield. Eigenlijk ben ik het gaan onderzoeken omdat ik een boek las waarin werd verteld dat hoog sensitieve personen vaak sneller in aanraking komen met verslavingen en/of eetstoornissen etc. En dat dit vaak komt omdat ze niet weten waarom ze zich 'onbegrepen voelen' of 'niet op hun plek' of de gehele tijd 'droevig' en daardoor buiten zichzelf gaan zoeken naar iets dat hun een prettig gevoel geeft. Ik herkende me in wat er gezegd werd in dat boek.


Op de basisschool voelde het namelijk al alsof ik niet tussen mijn klasgenootjes paste. Ik was emotioneler, zag de wereld voor mijn gevoel 'anders' en had vriendinnetjes die overduidelijk niet konden pijlen wie ik was of hoe ik me voelde en me daarom geregeld links lieten liggen.

Op de middelbare school had ik daarom een heel dik masker op gezet om te zorgen dat ik net kon doen alsof ik net als de rest was. En omdat ik daar veel vrienden had, alles op school hartstikke goed ging, mijn familie gezond was en er zich niks kuts in mijn leven afspeelde, begreep ik niet waarom ik me vaak zo eenzaam en droevig voelde. En waarom ik dit gevoel eigenlijk tot een aantal jaar geleden bleef houden.


Dus toen ik een aantal herkenbare dingen las in het boek, was ik natuurlijk heel benieuwd naar wat een hoog sensitief persoon dan precies is én wie dat zijn! En ik leerde precies, waar al die gevoelens, die ik jarenlang voelde, vandaag kwamen!


Wat is hoogsensitief?

Vind je het vaak moeilijk om in je eigen energie te blijven? Voel je je bijvoorbeeld vaak een (energetische) spons, moe, of heb je last van een vol hoofd? Dit kan komen door hooggevoeligheid of hoogsensitiviteit. Hooggevoelige mensen staan namelijk (onbewust) extra open voor indrukken.


Zoals sommige mensen intelligenter zijn dan anderen, zo zijn sommigen gevoeliger dan anderen. Iemand die zeer gevoelig is noemen we ‘Hooggevoelig’ of ook wel HSP, ‘Highly Sensitive Person’. Een HSP is meer dan gemiddeld gevoelig voor indrukken en prikkels en merkt meer signalen en details op. Alle indrukken worden uitgebreider en intensiever gefilterd dan bij de gemiddelde mens. Wat anderen normaal vinden zoals mensenmassa’s of harde muziek, kan voor HSP’s al snel te veel zijn; zij raken dan overprikkeld door letterlijk een teveel aan (sterke) prikkels.

Hooggevoeligheid is een eigenschap van het zenuwstelsel in combinatie met de hersenen. Ongeveer 20% van de bevolking (1 op de 5 personen) is hoogsensitief. Het is waarschijnlijk een erfelijke eigenschap, die evenveel voorkomt onder mannen als vrouwen.

Kenmerken

Zoals elke eigenschap gaat hooggevoeligheid gepaard met zowel positieve kanten als valkuilen. Kenmerken van HSP’s zijn onder meer:

  • Nemen gedetailleerder, subtieler en intenser waar

  • Zijn erg gevoelig voor prikkels van buitenaf; vaak voelen HSP’s zich hierdoor niet op hun gemak

  • Hebben meer moeite en meer tijd nodig om indrukken te verwerken

  • Hebben een diep en rijk innerlijk leven; dromen en fantaseren heel veel

  • Voelen stemmingen en sferen goed aan

  • Worden meer dan gemiddeld geroerd door natuur, kunst en muziek

  • Eigen emoties voor intenser ervaren

  • emoties van anderen(!) worden intenser ervaren en aangevoeld

  • Hebben moeite met planning en het verkrijgen van structuur

  • Kunnen verlegen overkomen maar zijn dat veelal niet

  • Zijn vaak plichtsgetrouw en perfectionistisch

  • Functioneren minder goed als ze geobserveerd of geëvalueerd worden

  • Zijn vaak zorgzaam en anticiperend op behoeften van anderen; moeite om grenzen aan te geven

  • Hebben relatief meer en sneller last van stress, spanning en fysieke klachten zoals hoofdpijn, allergieën, maag/darmklachten, chronische vermoeidheid etc.

  • Lopen groter risico op stemmingswisselingen, depressiviteit, angsten en verslavingen

Toen ik deze lijst voor het eerst zag, zag ik voor mijn gevoel het licht! haha! Zoveel herkenning. En niet alleen voor mezelf, maar ik herken mijn moeder en mijn broer hier ook in. Dus ik stuurde meteen wat screenshots naar ze toe en mijn moeder zei: 'Ja.. dat wist ik eigenlijk al wel, dat wij dat waren! Wist alleen niet dat er echt een 'woord' voor was!'


Soorten HSP’s

Er zijn globaal genomen twee soorten HSP’s: de grootste groep, zo’n 70%, is van nature rustig en meer introvert. Zij voelen zich prettig bij een redelijk gelijkmatig leven met weinig risico’s. Het andere deel, ongeveer 30% van de HSP’s, heeft juist behoefte aan nieuwe ervaringen en spanning en is meer extravert. Zij worden ook wel HSS genoemd, ‘High Sensation Seekers’. Ze zijn enerzijds snel verveeld en op zoek naar uitdaging, maar raken anderzijds snel overbelast. Zij leven als het ware met één voet op de rem en één voet op het gaspedaal. Oeps.. ben ik die laatste? xD

Invloed van Hooggevoeligheid

Hooggevoeligheid kan sterk van invloed zijn op je werk, je persoonlijk leven en je relaties. Het is een eigenschap die in onze hectische, westerse maatschappij -waar de nadruk ligt op verstand, ratio, snelheid- niet erg wordt gewaardeerd of snel wordt afgeserveerd als aanstelleritis. Veel hooggevoelige mensen ervaren in eerste instantie dan ook best wel veel last van hun eigenschap en vragen zich af wat er mis met ze is. Ze hebben de neiging zichzelf te willen veranderen, en hun eigenschap te onderdrukken of negeren. Maar.. juist door het bewustzijn en accepteren van de eigen hooggevoeligheid kan deze van een valkuil en een last, in een kwaliteit en een gave veranderen. Hiertoe is het onder andere belangrijk om goed te leren aarden, leven in het hier en nu, grenzen te stellen, je innerlijke kracht te versterken en een juiste balans te vinden tussen activiteit en rust.


Hoe ga je om met hooggevoeligheid?

Voor mij was vooral het beseffen dat ik emoties van andere intens voel, een AHA momentje. Jarenlang snapte ik niet waarom ik me soms zo droevig of depressief voelde. Nu begrijp ik dat ik emoties van andere mensen vaak 'mee naar huis nam' zonder dit te beseffen. Ook begreep ik hierdoor dat dit waarschijnlijk een van de redenen is waarom mensen al -sinds ik me kan heugen- hun hart luchten bij me. Ik ben empathisch en kan me inleven in iemand gevoel en situatie. Jammer dat ik hun verdriet ook mee naar huis nam/neem, maar kijk hoe krachtig dit eigenlijk is! Mijn mentoren op mijn opleiding zeiden altijd al dat ik heel krachtig was in 1 op 1 begeleiding en ik weet 100% zeker dat dit komt door mijn hooggevoeligheid. Geen wonder dat ik coaching ben gaan doen! ;)


Negatieve gevoelens buiten houden

Echter, wil je als hoogsensitief persoon, wel leren hoe je die emoties achterlaat en NIET mee naar huis neemt. Ik heb dan ook geleerd om wanneer ik met iemand praat, me voor te stellen dat ik een beschermlaagje om me heen heb of me in een bubbel bevind waar de emoties niet doorheen kunnen. Door dit te visualiseren, houd je iemand negatieve energie buiten jezelf en kunnen ze tóch hun hart bij je luchten.


Omarm je hooggevoeligheid en trap af en toe op de rem

Omarm dat je hooggevoelig bent en maak van je last een kracht. Vertrouw op jou, geef aan hoe je je voelt (aan jezelf en aan anderen) en handel hier ook naar. Leef in het hier en nu, ben jezelf bewust van wat je doet en wat je wel of juist niet wil. Eerst even op de rem trappen om stil te staan, te rusten, te reflecteren en vanuit daar weer verder gaan met een positieve instelling. Dat is niet gemakkelijk maar helpt je wel verder.


Luister naar je lichaam.

Je lichaam geef signalen af. Wanneer je veel hoofdpijn ervaart komt dit waarschijnlijk omdat je teveel in je hoofd zit en piekert. Om al die gedachten en onrust daarboven een plek te geven, is het slim om ze op te schrijven. Dagelijks - voor het slapen of voor je dag begint- je gedachten opschrijven geeft je rust. Zo kun je rustig slapen en/of je dag zonder al je zorgen beginnen.


Merk je andere klachten? Neem dan even 10 minuten om je ogen te sluiten en lichaam te scannen. Wat ervaar je in je lijf en wat denk je dat je lijf nodig heeft, om het zichzelf beter te laten voelen? Je zult merken dat wanneer je naar je lijf leert luisteren, je veel meer rust ervaart.


In een volgende blog zal ik meer tips geven om met je hooggevoeligheid om te gaan!


Om te testen of je zelf HSP bent, klik hier

Praktijk De Krachtige Vrouw

KVK: 64043134

Gierstraat, Haarlem

Tel: 0639860201

  • Twitter - White Circle
  • Facebook - White Circle
  • Pinterest - White Circle
  • Instagram - White Circle

© 2020 by Jip Isabel